مدرسه ی ما

مقدمه

بسیاری از دانش­ آموزان به علت عجله نمودن در تست زدن و یا ترس از وقت کم آوردن، مرتکب اشتباهاتی می­شوند که به طور معمول بین آن­ها مشترک می­باشد. برای رهایی از این مشکلات کمی دقت نیاز است. برخی از دانش­ آموزان تصور می­نمایند که مطالعه­ ی زیاد نتیجه­ ی خوبی در امتحانات در پی دارد، اما این طور نیست؛ سرعت و دقت در تست زدن نیز دارای اهمیت فراوانی است. در نوشته­ ی حاضر نکته­ هایی ساده اما مهم مطرح شده­ اند که با به­ کارگیری آن­ها می­توانید آزمون بدون خطایی را تجربه نمایید.

درصدگيري (نمره­ ي خام)

با توجه به اين كه در آزمون­هاي استاندارد مانند سراسري و يا دانشگاه آزاد اسلامي نمره­ ي منفي وجود دارد، اگر به سؤالي پاسخ غلط بدهيد، علاوه بر اين كه نمره­ ي مربوط به آن را دريافت نمي­كنيد، نمره­اي را نيز از دست مي­دهيد؛ يعني به ازاي هر سه پاسخ غلط، يك پاسخ صحيح حذف مي­شود. بنابراين، به سؤال‌ها با دقت جواب دهيد و آن­هایی را که نمي­دانيد رها کنید.

براي تعيين درصد پاسخ­گويي صحيح به سؤال‌ها با احتساب نمره­ ي منفي از رابطه­ ي زير استفاده مي­كنند:

 (تعداد تست­های غلط - ( 3 × تعداد تست­های درست)) تقسیم بر (3 × تعداد کل تست­ها) ضربدر 100 مساوی می­شود با درصد پاسخ­گویی به سؤال‌ها. مثلاً اگر شما به 30 تست پاسخ داده ايد و تعداد درست­ها 20، غلط­ها 6 و نزده­ ها 4 باشد، شما به 60 درصد سؤال‌ها جواب صحيح داده­ ايد.

تذكر: در هنگام تست­ زني سعي كنيد از برگه­ هاي مخصوص (پاسخنامه) استفاده كنيد و از این روش اجتناب كنيد:

20- الف 21- ج 22- الف 23- د (کیانی؛ 1389).

تمرين تست ­زني با دو خودكار

زمان استاندارد براي هر تست عمومي 40 تا 45 ثانيه و براي اختصاصي 65 تا 75 ثانيه مي­باشد. اگر شما به تمام مطالب درسي تسلط داشته باشيد ولي نتوانيد سؤال‌ها را در زمان مقرر جواب دهيد، قطعاً نتيجه­ ي خوبي كسب نمي­كنيد. سعي كنيد به خاطر سرعت عمل، دقت خود را در هنگام پاسخ­گويي به تست­ها از دست ندهيد.

سه نكته­ را به خاطر داشته باشيد: 1. دانش كافي؛ 2. سرعت عمل؛ 3. دقت.

توجه: در آزمون­ها تنها از مداد مشكي استفاده شود.

براي كسب توانايي مي­توانيد از تکنیک دو خودكار استفاده كنيد. در اين روش در هنگام تست­ زني (در تمرين­ ها جهت آمادگي) از دو خودكار با دو رنگ متفاوت (مثلاً آبي و مشكي) استفاده نماييد. ابتدا با ايجاد شرايط واقعي كنكور و توجه به زمان استاندارد، شروع به پاسخ­گويي با خودكار آبي كنيد. هرگاه زمان مذکور به پايان رسيد، خودكار خود را عوض نموده و با خودكار مشكي به بقيه­ ي سؤال‌ها جواب دهيد.

در ابتدای استفاده از این روش ممکن است به سؤال‌های کمی جواب داده باشید. يعني حجم پاسخ­ های آبی­ رنگ خيلي كم­تر از آبي و مشكي می­ شود. ولي به مرور زمان استفاده از خودكار مشكي (سؤال‌هاي كه خارج از وقت استاندارد پاسخ داده­ ايد) كاهش خواهد یافت. پس از اتمام پرسش­ هایی كه به آن­ها مسلط بوده­ اید، درصد پاسخ­ هاي درست خود را با در نظر گرفتن نمره­ ي منفي و با توجه به فرمول مربوطه در دو مرحله محاسبه نمایید. ابتدا براي سؤال‌هاي كه در زمان استاندارد پاسخ داده­ ايد (خودكار آبي) و سپس براي همه­ ی آن­ها (خودكار آبي و مشكي) درصد بگیرید.

نتیجه­ ی محاسبه­ ی اول به شما نشان مي­ دهد كه در وقت استاندارد به چند درصد سؤال‌ها پاسخ درست داده­ ايد. و دومی نشان­دهنده­ ی احاطه و تسلط شما روی مطالب می­ باشد.

اگر در زمان مشکل داشتید سعي كنيد تست­ هاي بيشتري بزنید و در صورت عدم تسلط بر مطالب، قبل از آن ابتدا به درس مراجعه كرده و دوباره متن را بخوانيد و يا مرور كنيد؛ پس از آن شروع به تست­ زنی نمایید (کیانی؛ 1389).

اگر فکر می­ کنید تکنیک دو خودکار وقت­ گیر است، بهتر است زمان کل تست­ هایی را که دارید محاسبه کرده و سعی نمایید آزمون خود را مطابق آن به اتمام برسانید. برای مثال دانش­ آموزی که قصد دارد 20 سؤال عمومی را جواب دهد، طبق دستوری که به آن اشاره شد، 800 تا 900 ثانیه (13 تا 15 دقیقه) زمان احتیاج خواهد داشت.

یک توصیه­ ی دیگر این است که شما می­توانید دفترچه­ ی آزمون­ هایی را که در طول تحصیل شرکت می­ نمایید مقابل خود گذاشته و زمان در نظر گرفته شده برای هر درس را تقسیم بر تعداد سؤال‌ها نمایید، آن گاه زمان تقریبی هر سؤال به­ دست می­ آید و زمان­بندی آسان­تر خواهد شد (این توصیه زمانی کاربرد دارد که شما در منزل مشغول تمرین تست با زمان مشخص هستید ولی نسبت به زمان هر تست عمومی و اختصاصی شک دارید).

فنون تست زني

1. سؤال را به دقت بخوانيد؛

در هنگام خواندن سؤال‌ها به كلمات كليدي توجه كنيد و زير آن­ها خط بكشيد؛ مثلاً كلماتي مانند همه، هيچ­يك، هميشه، هرگز، بزرگ­ترين، كوچك­ترين، درست­ ترين، نادرست­ ترين، كم­ترين، بيشترين و غیره. همچنين به راهنمايي­ هايي كه در سؤال‌ها آمده است توجه كنيد. در صورتي كه فهميدن صورت سؤال براي شما دشوار باشد سعي كنيد ابتدا آن را به صورت ساده براي خود بيان كنيد و ببينيد از شما چه مي­ خواهد و سپس به پاسخ دادن بپردازيد (کیانی؛ 1389).

2. قبل از نگاه كردن به گزينه­ ها، پاسخ درست را در ذهن خود حدس بزنيد؛

بهترين راه اين است كه قبل از ديدن گزينه­ ها، به سؤال در ذهن خود جواب داده و سپس در بين گزينه­ ها به دنبال پاسخ بگرديد. در آزمون­ هاي چهارگزينه­ اي معمولاً برخي گزينه­ ها بسيار به هم شبيه هستند و ممكن است اين شباهت شما را به اشتباه بيندازد. اين كار باعث صرفه­ جويي در وقت نيز خواهد شد (کیانی؛ 1389).

3. از روش حذف گزينه­ هاي غلط استفاده كنيد؛

در صورتي كه پس از خواندن سؤال نتوانستيد پاسخ را حدس بزنيد و با مراجعه به گزينه­ ها نيز جواب درست را نيافتيد، مي­ توانيد آن­هایی را كه مطمئن هستيد اشتباه مي­ باشند حذف كنيد (کیانی؛ 1389).

4. هر چهار گزينه را بررسي كنيد؛

حتماً چهار گزينه را با دقت بخوانيد؛ زيرا گاهی اوقات، گزينه­ ي آخر «همه­ ي موارد مي­ باشد» و داوطلبي كه در اين شرايط با ديدن اولين گزينه آن را علامت زده باشد، پاسخ اشتباه داده است. بنابراين در مورد تست­ هايي كه در صورت آن­ها درست­ ترين گزينه  را از شما خواسته است، به نكته­ ي فوق بيشتر دقت داشته باشيد (کیانی؛ 1389).

5. اول به پرسش­ هاي ساده و سپس به وقت­ گيرها پاسخ دهيد؛

در هنگام پاسخ­گويي به تست­ ها ممكن است سه حالت پيش بيايد:

الف) تست ساده: برخي از سؤال‌ها را بلد هستيد و مي­ توانيد به آن­ها در وقت استاندارد خودش پاسخ دهيد. به آن­ها جواب داده و به سراغ تست بعدي برويد.

ب) تست وقت­ گير: برخي از سؤال‌ها را بلد هستيد، ولي وقت­ گير هستند و براي پاسخ­گويي بايد مدت­ زمان يا انرژي بيشتري صرف كنيد. هنگام برخورد با این گونه سؤال­ها کنار آن­ها علامت × گذاشته و رهایش می­ کنید.

ج) تست دشوار: برخي از سؤال­ها را اصلاً بلد نبوده و يا براي­تان به هیچ وجه آشنا نیستند، در كنار این دسته علامت منفی (‒) قرار دهید. در زمان باقی­مانده اول به سراغ ضربدرها بروید و بعد منفی ها. هر چند اگر آزمون نمره­ ی منفی داشته باشد و شما علامت منفی­ ها را درست تعیین کرده باشید، دیگر مراجعه به آن­ها ضرورتی ندارد.

6. شماره­ ي تست را در پاسخ­نامه با شماره­ ي سؤال‌ها مطابقت دهيد؛

هر پنج يا ده سؤال يك­بار شماره­ ي تست­ ها را در پاسخ­نامه با شماره­ ي دفترچه­ ی سؤال‌ها كنترل كنيد تا از جا به جا زدن پاسخ­ ها جلوگيري به عمل آيد (کیانی؛ 1389).

7. مطمئن شويد در پاسخ­نامه خانه­ ي درست را پر كرده­ ايد؛ مخصوصاً اگر جواب تستي مثلاً عدد «3» شد آن را با گزينه­ ي سوم اشتباه نگيريد (کیانی؛ 1389).

8. زمان را كنترل كنيد؛

این مبحث و نیز تمرین سرعت در تست­ زنی شرح داده شد.

9. جواب­ هاي درست را همان موقع كه حل مي­ كنيد به پاسخ­نامه منتقل کنید؛

برخي از داوطلبان عادت كرده­ اند ابتدا درون دفترچه پاسخ­ ها را علامت بزنند و سپس آن­ها را انقال دهند؛ از آن­جا که به طور معمول این کار در آخر وقت آزمون انجام مي­ گيرد، با كمبود وقت و يا اشتباه همراه مي­ شود (کیانی؛ 1389).

10. تمام سؤال‌های دفترچه را بخوانيد؛

از اولين سؤال شروع كرده و تمام سؤال‌ها را بخوانيد. برخي از داوطلبان اگر در درسي به چند سؤال متوالي نتوانند جواب دهند، روحيه­ ي خود را از دست مي­ دهند و گاهي اوقات بقيه­ را رها كرده و يا با دقت كافي آن­ها را نمي­ خوانند. در اين زمينه اول سعي كنيد آرامش خود را از دست ندهيد، نفس عميقي بكشيد و با خود بگوييد حتي نفراتي كه رتبه­ هاي خوب كنكور را كسب مي كنند به تمامي سؤال‌ها پاسخ نمي­دهند و با تلقين­ هاي مشابه، روحيه و تمركز خود را حفظ كنيد. دوم، دقت داشته باشيد  بقیه­ را با دقت بخوانيد و آن­ها را رها نكنيد؛ شايد بعد از پرسش­ های مشکل، چند تست ساده مطرح شده باشد. و سوم، دقت كنيد حتي در دروس مشكل نيز سؤال‌های ساده وجود دارد؛ بنابراين از هيچ سؤالي نخوانده رد نشويد (کیانی؛ 1389).

11. اگر پاسخي را علامت زديد، آن را تغيير ندهيد؛

تحقيقات نشان داده كه احتمال درست بودن پاسخي كه براي اولين بار به ذهن مي­رسد و شما آن را انتخاب كرده­ ا يد بسيار زياد است. بنابراين در مرورهاي بعدی پاسخ را تغيير ندهيد؛ مگر آن كه مطمئن شويد پاسخي را كه پيدا كرده­ايد از پاسخ اوليه صحيح­ تر است (کیانی؛ 1389).

12. اگر آزمون چهارگزينه­ اي نمره­ ي منفي نداشت، به همه­ ي سؤال‌ها پاسخ دهيد؛

البته آزمون­هاي استاندارد شده­ اي مانند كنكور سراسري و دانشگاه آزاد اسلامي داراي نمره­ ي منفي هستند (کیانی؛ 1389).

13. تمام صفحات دفترچه­ ی آزمون را با دقت بازبيني كنيد؛

اين كار از فراموش كردن و نديدن برخي از صفحات، يا برخي از سؤال‌ها جلوگيري مي­ كند (کیانی؛ 1389).

14. در تست­ هايي كه نياز به محاسبه دارد، علاوه بر سرعت عمل، دقت كافي نيز داشته باشيد (کیانی؛ 1389).

15. اول احاطه به مطالب درسي، سپس تمرين تست­ زني؛

ابتدا بر مطالب و مفاهيم كتاب تسلط كافي پيدا كنيد و پس از پاسخ­گويي به پرسش­ ها، تمرين­ ها و مسائل كتاب به سراغ تست برويد (کیانی؛ 1389).

16. تمرين مديريت زمان؛ قبلاً به این نکته اشاره شده است.

17. علت اشتباه خود را پي­گيري كنيد؛

هنگام تمرین با در نظر گرفتن نمره­ ي منفي درصد خود را محاسبه كنيد و به بررسي پاسخ­ ها بپردازيد. و به سؤال‌هایي كه اشتباه جواب داده­ ايد دقت كنيد و دليل را مشخص كنيد. مثلاً اگر توجه شما كافي نبوده و يا در محاسبات تبحر لازم را نداشته­ ايد، با تمرين آن­ را كسب نماييد و در صورتي كه به مطلب احاطه­ ی كافي نداريد، دومرتبه به سراغ متن درس رفته و اين بار بهتر آن را مطالعه كنيد (کیانی؛ 1389).

18. در هنگام مطالعه خود را به جاي طراح سؤال‌ها بگذاريد؛

جهت آزمون­ هاي چهارگزينه­ اي خود را به جاي طراح سؤال گذاشته و به تمام موارد دقت داشته باشيد و تمام تصاوير، عكس­ها، پاورقي­ ها و نمودارها و خط به خط مطالب را بررسي و مطالعه كنيد. علاوه بر تسلط  بر روي مطالب و مفاهيم، جزييات مطرح­ شده در آن­ها را نیز فرا بگيريد (کیانی؛ 1389).

19. تست­ هاي استاندارد و طبقه­ بندي­ شده؛

بهترين تست­ها، از نوع استاندارد می­باشند؛ بنابراين بهترين منابع، آن­هایی هستند كه حاوي تست­هاي كنكور سراسري و دانشگاه آزاد باشند. البته طبقه­بندي­شده­ها  نيز برای ارزيابي ميزان يادگيري مناسب مي­باشند (کیانی؛ 1389).

20. حذف گزينه ­هاي مترادف و هم معني؛

گزينه­ هاي هم معني و مترادف، صحيح نيستند. بنابراين سريع آن­ها را حذف كنيد و در گزينه­ هاي باقي­مانده به دنبال پاسخ صحيح بگرديد (کیانی؛ 1389).

21. صورت سؤال، راهنماي پاسخ صحيح؛

در بعضي از سؤال‌ها سرنخ­ هاي مناسبي در صورت سؤال وجود دارد كه شما را به گزينه­ ي درست هدايت مي­ كند. به­ خصوص در تست­ هاي استاندارد، اطلاعات لازم براي حل آن­ها، در صورت وجود دارد. زير كلمات مهم و كليدي خط بكشيد و كلماتي كه معني تست را عوض مي­ كنند مشخص كنيد و سپس به حل آن بپردازيد؛ تا از دوباره­ كاري و اتلاف وقت جلوگيري شود (کیانی؛ 1389).

22. از طولاني بودن سؤال نترسيد؛

با ديدن صورت طولاني يك تست از حل آن منصرف نشويد. توجه داشته باشيد كه طراحان برجسته و ماهر، اغلب نكات مهم را در پرسش­ های كوتاه­ پاسخ مجمل مي­ گنجانند. بر اين اساس، بسياري از تست­ هايي كه ظاهري طولاني دارند داراي راه حل ساده­ اي مي­ باشند (کیانی؛ 1389).

نكات قابل توجه در تست­ زني

اگر در تمرین آزمون­ ها درصد پاييني كسب كرديد حتماً متن درس و يا خلاصه­ هاي خود را دوباره و با دقت بيشتري بخوانيد. دانش­ آموزان سال سوم، تمركز خود را بر روي امتحان نهايي و مطالب درسی گذاشته و در كنار آن تست­ زني را فراموش نكنند. يك ماه مانده به كنكور زمان يادگيري مطالب جديد نيست؛ بلكه بايد به تست­ زني، مرور مطالب و رفع اشكال پرداخت. در هنگام حدس زدن، معمولاً اولين حدس شما صحيح­ترين است. بنابراين جواب خود را در صورتي عوض كنيد كه مطمئن باشيد پاسخي را كه پيدا كرده­ ايد از پاسخ اول شما صحيح­ تر است.

پاسخ­نامه­ هاي خود را نگه داريد؛ اگر خود را براي كنكور آماده مي­ كنيد بهتر است پاسخ­نامه­ هاي خود را بايگاني كنيد. قبل از این کار ابتدا مشخصاتی مانند نام درس و كتاب تست، شماره­ ي صفحه و تاريخ را در بالاي آن بنويسيد. سپس اشتباه­ های خود را با كشيدن خط و سؤال­ های نكته­ دار را با علامت ستاره در سمت راست شماره­ ي تست مشخص كنيد و در انتها تعداد درست و غلط و درصد جواب­ های صحيح را با خودكار قرمز در انتهاي پاسخ­نامه بنويسيد و آن­گاه بایگانی را انجام بدهید. مزاياي اين كار این است که اولاً با مراجعه به پاسخ­نامه­ ها نکته­ های تست­ هاي نكته­ دار را در يك دفتر مخصوص يادداشت می­ كنيد. اين دفتر در روزهاي پاياني بسيار ارزشمند است. دوماً مي­ توانيد تست­ هايي را كه غلط زده­ ايد دوباره حل كنيد و اگر باز هم دچار اشتباه شديد ضعف خود را در مبحث درسي مربوطه برطرف كنيد. و در نهایت در فاصله­ ی يك ماه مانده به كنكور فرصت لازم براي مرور هزاران نكته­ ي تست وجود ندارد؛ بنابراين رجوع به اين سيستم بايگاني، زمان شما را مديريت مي­ كند و شما را از سردرگمي درمي­آورد